Σάββατο, 29 Σεπτεμβρίου 2012

Ποιήματα 2012 - Ιθάκη (9)


ΤΑ ΑΦΑΝΤΑ
την Εξωγή από μακριά, τις Αλαλκομενές στο χάρτη,
την ταραγμένη αμμουδιά των Αφαλών σαν πρόθεση,
την Ιθάκη όλη, πώς να τη δείς;…
ούτε στην Παλαιοχώρα ευδόκησα,
ούτε στον Πίσω Αετό, όπου κυνηγημένος ψυχικά,
σκόνταψα όταν ένα αγόρι από παρέα τριών
μού έδειξε τ’ άχαμνά του και προσφερόταν αγγλιστί.
 
του Οδυσσέα το ανάκτορο άφαντο:
αλλού η πόλη, αλλού το λιμάνι, αλλού τα οχυρά,
αλλού οι διαδρομή του, η περιπλάνηση
που γοήτευσε γενεές εκατό πενήντα…
 
από την Οδύσσεια μερικές σελίδες
διάβασα, πού να διαβάσω
σε ομορφιά τοπίου απελπιστική, αφού έλειπες,  
σε φτώχεια συντροφιάς, αφού έλειπες…
 
με σένα δίπλα μου,
ακόμα λιγότερα θα μου αποκάλυπτε η Ιθάκη
κι αυτά μέσα από δική σου θεώρηση αξιών.
Οδυσσέα γύρευα, πλάνη.
Οδυσσέας ήμουν εγώ και περιπλανήθηκα
από τα επίμονα αγόρια της διαδρομής πιο επίμονος,
στα ψίχουλα τα ίχνη σου!...
και ναυαγός απόψε, καμιά Ναυσικά δεν με περιμάζεψε,
ούτε ναυαγοσώστης στιβαρός, στο τελευταίο
νυχτερινό κολύμπι…



Όταν, στις 11 Σεπτεμβρίου 2012, ο Ηφαιστίωνας σ’ ένα σχόλιό του πάνω στο ποίημα «Πόλις του Σταυρού» ανέφερε με πολλή ενθουσιασμό τους ναυαγοσώστες της Ιθάκης – κάτι που το έκανε και σε πρόσφατες αναρτήσεις του - τα 9 ποιήματα της ενότητας «Ιθάκη» είχαν ήδη γραφτεί. Παρά ταύτα, για να του είμαι ευχάριστος, κι επειδή είμαι και λίγο οπαδός του Γάλλου ποιητή Paul Valery (1871-1945) που πρέσβευε ότι οι στίχοι θέλουν συνεχή επεξεργασία και βελτίωση, σκέφτηκα ότι θα μπορούσα να «βολέψω» ένα ναυαγοσώστη κάπου σ’ ένα από τα ποιήματα που δεν είχαν ακόμα αναρτηθεί έως εκείνη την ώρα.
Ο εμβόλιμος ναυαγοσώστης βρήκε τελικά τη θέση του στο τέλος του σημερινού ποιήματος («τα άφαντα»). Οι τρεις λέξεις «ούτε ναυαγοσώστης στιβαρός» είναι εμβόλιμες. Όσοι από τους αναγνώστες προτιμούν να μην τις λάβουν υπόψη, μπορούν να διαβάσουν το ποίημα χωρίς τις 3 αυτές λέξεις, δηλαδή στην αρχική του εκδοχή. Μικρή η διαφορά (αλλά για τον Ηφαιστίωνα, φαντάζομαι, πολύ σημαντική).
 
Στο πρώτο ποίημα της ενότητας («Βαθύ») εκδηλώνεται μια στενοχώρια για το κρυφτούλι που παίζει η Ιθάκη με τα πλοία που κατευθύνονται στο κύριο λιμάνι. Το τελευταίο ποίημα, το σημερινό, εκφράζει πάλι μια στενοχώρια για τα αινίγματα, τα ερωτηματικά που παραμένουν γύρω από τα αρχαία που συναντάμε. Και μια άλλη στενοχώρια, πολύ βαθύτερη, λύπη, απελπισία για την απουσία του συντρόφου. Περιέχει και μια ομολογία σχεδόν εξουθενωτική: ότι με το σύντροφο δίπλα του, ο Ξενικός θα έβλεπε με μάτι διαφορετικό όσα είδε στη μοναχική του περιπλάνηση, κι ότι θάβλεπε σαφώς λιγότερα – να συμπεράνουμε ότι θα κοίταζε, θα θαύμαζε συνέχεια το σύντροφο όπου και να πήγαιναν, και κατ’ επέκταση θα συναισθανόταν διαφορετικά «η Ιθάκη τι σημαίνει…»; Μύθος, ιστορία, αρχαία υπολείμματα και η δίψα για φιλία εξυφαίνονται σ’ ένα λεκτικό υφαντό που παραμένει ατελείωτο. Το παράδειγμα της Πηνελόπης έπιασε τόπο.
 
Ας είναι…

8 σχόλια:

  1. ααααα ευχάριστο αυτό!
    Ποιήμα αφιέρωση, χαίρομαι που μπήκε η σκέψη μου κάπου εκεί! Η αλήθεια είναι ότι αλλώς βλέπεις κάτι με ένα άνθρωπο και αλλιώς με κάποιον άλλο!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. ακριβώς!
      με σένα μαζί θα έβλεπα την Ιθάκη όπως περιγράφω στο τελευταίο ποίημα, και θα στενοχωριόμουνα αν θαύμαζες υπερβολικά τους... ναυαγοσώστες!
      Ξενικός

      Διαγραφή
    2. Θα προτιμούσα τον ναυαγοσώστη.. να μου δείξει και άλλα πράγματα..

      Διαγραφή
  2. Ευχαριστώ για την προσφορά πάντως!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. κατάλαβα...
      στο επόμενο ταξίδι σου θα ντυθώ (ή θα γδυθώ)... ναυαγοσώστης!
      απλά πράγματα.
      Ξενικός

      Διαγραφή
  3. Οι στίχοι χρήζουν συνεχούς επεξεργασίας όντως. Το ποίημα δεν τελειώνει ποτέ...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Γεια σου Ξενικέ με τα ωραία ποιήματα σου!
    Αν θες γίνε μέλος στα μπλογκ μου :
    http://mag-gr.blogspot.gr
    http://stefanosmedia.blogspot.gr
    ευχαριστώ!

    ΑπάντησηΔιαγραφή